Zaburzenie osobowości Borderline, nazywane również osobowością chwiejną emocjonalnie lub zaburzeniem z pogranicza jest jednym z najczęściej diagnozowanych zaburzeń osobowości w Polsce. Światowe dane wskazują, że na rok 2024, wśród osób dorosłych częstotliwość występowania BPD w ciągu całego życia wynosi od 0,7 do 2,7%. Co to jest Borderline, jakie są jego objawy, przyczyny oraz leczenie? Z myślą o tych pytaniach, przygotowaliśmy niniejszy artykuł. 

Spis treści

1. Co to jest osobowość Borderline (BPD)?

2. Jakie są objawy Borderline (BPD)?

3. Borderline: przyczyny

4. Borderline: skuteczne leczenie

5. Jak być w związku z osobą z Borderline?

1. Co to jest osobowość Borderline (BPD)?

Borderline (BPD) jest jednym z zaburzeń osobowości czyli utrwalonym, niekorzystnym wzorcem funkcjonowania psychicznego. Osobowość chwiejna charakteryzuje się głównie niestabilnością emocjonalną (występują szybkie przejścia od stanów błogości do cierpienia psychicznego), skłonnością do bycia nieufnym oraz nieustannym testowaniem (często nieświadomym) granic w bliskich relacjach. 

Osoba cierpiąca na to zaburzenie w każdej sytuacji będzie funkcjonować zgodnie z utrwalonym, nieświadomym wzorcem postrzegania świata (np. krzywdzący inni i cierpiące, bezradne „ja”). Jest on odporny na sygnały płynące z rzeczywistości zewnętrznej. W bardzo niewielkim stopniu poddaje się również samokontroli, nawet jeśli dane zachowanie będzie miało oczywiste złe konsekwencje (np. zrobienie awantury szefowi, może się skończyć zwolnieniem z pracy, którą bardzo się ceni). 

Podsumowując, zaburzenie osobowości Borderline to stan chorobowy, który:

• utrudnia nawiązywanie nowych relacji (np. ze względu lęk przed przewidywaną oceną  i wrogością ze strony innych osób),
• powoduje poważne problemy w życiu rodzinnym i miłosnym (np. trudności z zakochaniem się lub intensywne, wyniszczające relację kłótnie),
• obniża wyniki w pracy i szkole (prokrastynacja, niechęć do uczenia się, zatargi z rówieśnikami).

a co za tym idzie znacząco obniża ogólną jakość życia.

Z angielskiego BPD (ang. borderline personality disorder) odnosi się do słowa „border” czyli granica lub linia graniczna. Nawet dziś można o kimś obraźliwie powiedzieć, że jest „borderem” czyli na co dzień doświadcza granicznych, bardzo intensywnych stanów emocjonalnych zarówno np. napadów gniewu, nienawiści jak i miłości. Jest to oczywiście bardzo stygmatyzujące określenie, które często utrudnia Pacjentom pogodzenie się z własną diagnozą i szukaniem niezbędnej pomocy.

Określenie Borderline nawiązuje również do nowej dla końca XX wieku grupy pacjentów psychiatrycznych, którzy nie mieścili się w granicach dotychczasowych kategorii. Badacze tacy jak Otto Kernberg, John Gunderson i Robert Knight zwracali uwagę, że ci pacjenci: 

• nie mieli halucynacji ani omamów - czyli nie można ich było nazwać schizofrenicznymi czy psychotycznymi,
• nie mieli ciągłego, uporczywego poczucia winy ani objawów nadmiernego zamartwiania się kwestiami swojej moralności - czyli nie można ich było nazwać nerwicowymi (neurotycznymi) i w przeciwieństwie do nich, nie reagowali na leczenie klasyczną psychoanalizą.

2. Jakie są objawy Borderline (BPD)?

Pierwsze objawy rozwijającego się zaburzenia Borderline mogą być już widoczne we wczesnym dzieciństwie i powinny zaalarmować nauczycieli czy rodziców. W aktualnej Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD - 11, prowadzonej przez Światową Organizację Zdrowia (WHO), zniesiono obowiązującą do tej pory diagnostyczną granicę wieku dla BPD. Obecnie specjalista nie musi czekać z diagnozą i odpowiednim leczeniem aż pacjent skończy 18 lat - wystarczy, że zgłaszane objawy są stabilne w czasie i trwają powyżej 1 roku.

2.1 Borderline: objawy w dzieciństwie

Wczesne symptomy, które mogą wskazywać na rozwijanie się zaburzenia osobowości Borderline mogą być już widoczne pod postacią pozabezpiecznego stylu przywiązania w dzieciństwie.

Dzieci takie w stresujących sytuacjach lub gdy zostają rozdzielone z opiekunem, najczęściej doświadczają bardzo silnego pobudzenia emocjonalnego. Po powrocie, opiekunowi bardzo ciężko je ukoić w płaczu lub wykazują na niego zupełną obojętność, tak jakby nie doszło w ogóle do rozłąki lub dziecko nie było do niego przywiązane. 

U starszych dzieci na objawy BPD mogą również wskazywać:

• wrogie, nieufne postrzeganie świata
• agresja w bliskich relacjach (np. krzyki, popychanie)
• intensywne wybuchy gniewu np. gdy rodzic się na coś nie zgadza
• niestabilność emocjonalna - szybkie zmiany od euforii do wściekłości.

Jako wskaźniki podatności na rozwój BPD wskazuje się następujące zaburzenia dziecięce:

• • ADHD - zespół nadpobudliwości ruchowej z deficytem uwagi

• zaburzenia opozycyjno-buntownicze

• kontrolujące i wymuszające zachowania wobec opiekuna
• słabo określone poczucie własnej tożsamości 

2.2 Borderline: objawy u nastolatków

Główne objawy rozwijającego się zaburzenia osobowości Borderline u nastolatków nadal budzą wiele kontrowersji. Prezentowane przez młodzież trudności mogą być łatwo pomylone z tymi wynikającymi ze zwykłego kryzysu rozwojowego czy  tzw. „okresu buntu”. 

Mimo panujących wśród Rodziców obaw, warto pamiętać, że wczesna diagnoza zaburzenia borderline np. w okresie nastoletniości pozwala przywrócić rozwój młodej osoby na prawidłowy tor i uniknąć poważnych trudności w dalszych okresach życia. Niestety rozwijające się zaburzenie osobowości nie przejdzie z wiekiem i stale obniża jakość życia chorującego nastolatka.

Kluczowe objawy diagnostyczne BPD, które rozważa się wśród nastolatków to:

• zaburzenia tożsamości (opinia o samym sobie jest niespójna i sprzeczna z tym jak nastolatek jest postrzegany przez innych)
• nieadekwatny do sytuacji intensywny gniew
• myśli o charakterze paranoidalnym (żywe obawy przed złymi zamiarami innych osób)
• przewlekłe uczucie pustki i tendencje do dysocjacji (stan bycia „obok siebie” a nie sobą).
• zachowania samobójcze lub samookaleczenia.

2.3 Borderline: objawy u dorosłych

Jak już wspominaliśmy powyżej, to na podstawie jakich objawów diagnozuje się BPD wynika m.in. z Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób, prowadzonej przez badaczy Światowej Organizacji Zdrowia.

Obecne obowiązujące standardy (dane aktualne na 2026 rok) zawarte są w klasyfikacji ICD-11. Zgodnie z nimi odchodzi się od pojęcia „zaburzenie osobowości borderline”. W jego miejsce mówi się o ogólnej grupie zaburzeń osobowości, które mogą mieć różne dominujące cechy, które łączą się w określone wzorce.

Jednym z nich jest „wzorzec borderline”. Aby go zdiagnozować, u danej osoby musi być spełnione pięć z poniższych warunków:

• osoba ma tendencję do wchodzenia w niestabilne i intensywne relacje interpersonalne
• osoba podejmuje gorączkowe próby uniknięcia rzeczywistego lub wyobrażonego porzucenia przez innych
• osoba posiada niestabilny obraz samego siebie
• osoba przejawia skłonności do impulsywnych działań
• osoba ma za sobą próby samookaleczenia lub próby samobójcze
• osoba przejawia skrajne wahania emocji (od kilku godzin do kilku dni)
• osoba doświadcza przewlekłego poczucia pustki
• osoba doświadcza intensywnych wybuchów złości (np. niszczy przedmioty)
• osoba ma objawy dysocjacyjne lub psychotyczne (np. halucynacje) w sytuacjach silnego pobudzenia emocjonalnego

Zgodnie z ICD-11 Zaburzenie osobowości borderline diagnozuje się na 3 poziomach: jako lekkie, średnie i głębokie.

Badacze wymieniają też czynniki ochronne, które zmniejszają szansę na rozwój BPD, takie jak:

• refleksyjność
• sprawczość
• relacja opiekuńcza.

Tabela 1. Czynniki ochronne, które zmniejszają szansę na rozwój BPD

2.4 Borderline: różnice u kobiet i u mężczyzn

Kryteria diagnozowania zaburzenia BPD nie różnią się między płciami, jednak kwestia, czy występują one częściej u mężczyzn czy u kobiet, jest nadal przedmiotem debaty naukowej.

Na wyniki prowadzonych badań mogą mieć wpływ pewne społeczne uprzedzenia i założenia, którymi nieświadomie wszyscy się kierujemy. Niektóre z zachowań uznaje się po prostu za bardziej patologiczne u kobiet niż u mężczyzn jak np. rozwiązłość seksualna i odwrotnie u mężczyzn niż u kobiet np. niszczenie przedmiotów, agresja wobec innych.

Niektóre z badań omawianych pod linkiem powyżej wskazują, że właśnie wśród kobiet BPD występuje częściej. Jednak wielu badaczy kwestionuje ten fakt, ponieważ wiadomo np. że kobiety częściej niż mężczyźni szukają profesjonalnej pomocy w przypadku problemów ze zdrowiem psychicznym. Mężczyźni za to częściej częściej popadają w uzależnienia i pod ich kątem są leczeni. Może to zniekształcać statystyki prowadzone przez służbę zdrowia. 

Pewne wnioski wydają się być jednak podzielane przez większość badaczy.

Wśród mężczyzn z zaburzeniem osobowości Borderline częściej występującymi objawami są intensywny i nieadekwatny gniew oraz impulsywność. U kobiet dominują uczucie przewlekłej pustki, niestabilność emocjonalna oraz skłonności samobójcze i samookaleczenia. Kobiety z BPD mają również wyższy wskaźnik współwystępowania takich objawów jak:

• zaburzenia depresyjne i lękowe, 
• zaburzenia odżywiania i 
• zaburzenia związane z obrazem własnego ciała. 

Tabela 2. Dominujące objawy BPD wg płci

2.5 Atak Borderline - jak sobie radzić?

Tzw. atak lub epizod borderline, zwłaszcza dla kogoś, kto widzi go pierwszy raz w życiu, może wydawać się chaotyczny i sprawia wrażenie jakby pojawił się znikąd. Często może to wywoływać zaskoczenie, strach lub nawet gniew. Osoby z zaburzeniem z pogranicza są więc często oskarżane o próby manipulacji otoczeniem lub wymuszanie spełnienia swoich nierealistycznych oczekiwań.

Specjaliści zdrowia psychicznego widzą to jednak z nieco innej perspektywy. W psychiatrii nie mówi się o „ataku BPD” tylko o zaburzonej strukturze osobowości. Oznacza to, że psychika osoby chorej funkcjonuje w nieprawidłowy sposób przez cały czas czas, nawet gdy nie daje zewnętrznych objawów a sam zainteresowany jest chwilowo szczęśliwy i czuje się dobrze.

Jak to się więc dzieje, że osoba chwiejna emocjonalnie ma widoczny dla innych „atak”?

W dużym uproszczeniu, struktura psychiczna w osobowości Borderline jest niestabilna i podlega bardzo szybkim zmianom np. pod wpływem stresu a nawet zwykłej frustracji w codziennym życiu. To jak taka osoba aktualnie widzi otaczający ją świat, zależy właśnie od jej osobistej struktury, która składa się z powtarzających się, przewidywalnych dla niej obrazów.

Właśnie dlatego ta sama bliska osoba może być postrzegana przez osobę z BPD zupełnie inaczej w zależności od sytuacji.  Zwykle będzie „doskonałym, ciepłym opiekunem” a w chwili gdy np. odmówi spełnienia jakiejś prośby „egoistycznym, wykorzystującym wrogiem”.

W związku z powyższym, trudno mówić o jakimś jednym skutecznym sposobie radzenia sobie z epizodami agresywnych zachowań u osób z pogranicznym zaburzeniem osobowości. To co zawsze może pomóc i nie nigdy nie zaszkodzi, to opanowanie swoich emocji oraz powstających w naszej wyobraźni przekonań (np. „ona chce mną manipulować, jeśli ulegnę, wejdzie mi na głowę!”). Jeśli typowe przeczekanie kryzysowej sytuacji nie pomaga a raczej eskaluje jej negatywne skutki do gróźb samobójczych, samookaleczeń itd. niezbędna może być również wizyta na SOR lub hospitalizacja.

Typowe ataki w przypadku osobowości chwiejnej emocjonalnie można opisać na poniższych przykładach:

• Pacjentka zachowuje się agresywnie po tym jak partner oznajmia jej, że nie spędzi z nią wieczoru ponieważ wychodzi na mecz z kolegami. Rzuca jego telefonem o ścianę, jednocześnie zarzucając mu odsuwanie się i wykorzystywanie jej. Nie jest zupełnie świadoma, że sama stała się agresywna wobec partnera a swoim zachowaniem powoduje jego realne odsunięcie się.
• Pacjent odmówił spotkania ze swoimi przyjaciółmi, ponieważ czuł się urażony ich żartami na swój temat o czym im nie powiedział. Zamieszcza w mediach społecznościowych wpisy sugerujące, że chce popełnić samobójstwo i potrzebuje natychmiastowej pomocy. Przestrasza tym swoich kolegów, którzy czują się urażeni, że nic im nie powiedział a wręcz zataił przed nimi fakty. Pacjent nie jest świadomy, że swoim zachowaniem rani kolegów, którym jednocześnie zarzuca złośliwość wobec samego siebie.

2.6 Borderline: test, diagnoza

Na tę chwilę nie istnieje uniwersalny test, który można by było samodzielnie wykonać online, aby zdiagnozować u siebie zaburzenie osobowości Borderline. Do przeprowadzenia wstępnej samodzielnej diagnozy mogą być jednak pomocne kryteria ICD-11, które omawiamy w sekcji: Jakie są objawy Borderline (BPD)?

Testy, którymi psycholodzy, psychoterapeuci oraz psychiatrzy posługują się w diagnozowaniu zaburzenia osobowości Borderline to m.in. MMPI-2, SCID-5-PD oraz STIPO-R-PL. Używane są one jednak głównie w celach formalnych, gdy np. dana osoba ze względu na swoje trudności przebywa w szpitalu, potrzebuje formalnej diagnozy czy zwolnienia lekarskiego.

Aby zdiagnozować zaburzenie osobowości Borderline np. pod kątem leczenia czy to w poradni na NFZ czy w prywatnym gabinecie wystarczająca jest tzw. diagnoza funkcjonalna BPD. Opiera się ona na ocenie klinicznej przeprowadzonej przez badającego, składają się na nią wywiad oraz obserwacja zachowania osoby badanej.

2.7 Jak odróżnić Borderline od ChAD? 

Około 20% Pacjentów psychiatrycznych posiada równolegle diagnozy ChAD i Borderline. Jednak nawet wtedy objawy obu tych zaburzeń są z reguły możliwe do naprzemiennego zaobserwowania.

Aby można było mówić, że dany Pacjent choruje na ChAD czyli Chorobę Afektywną Dwubiegunową musi zostać u niego zdiagnozowany przynajmniej jeden epizod tzw. dużej depresji (towarzyszą jej nagła utrata wagi, trudności ze snem, zatrzymanie cyklu miesiączkowego itd.) oraz przynajmniej jeden epizod manii lub hipomanii (brak zwykłego krytycyzmu wobec swojego zachowania, zmniejszona potrzeba snu a mimo to brak spadku energii trwająca nawet tydzień itd.). 

Dodatkowo objawy rzeczywistego epizodu maniakalnego często obejmują utratę zdolności testowania rzeczywistości. Objawia się ona zachowaniem niezgodnym ze społecznie akceptowanymi normami (np. wydanie wszystkich swoich pieniędzy, ubiór nieadekwatny do pogody, np. w zimie), bez świadomości odchylenia od tych norm. Są to jednak chwilowe objawy, które ustępują wraz z zakończeniem danego epizodu lub wdrożeniem skutecznego leczenia farmakologicznego.

Natomiast w przypadku zaburzenia osobowości Borderline wyraźna jest przewlekła niezdolność do utrzymania stałego obrazu siebie i znaczących innych, chroniczne konflikty interpersonalne, a także trudności w utrzymywaniu swoich zobowiązań w pracy i w domu.

2.8 Jak odróżnić Borderline od ADHD?

Diagnozy ADHD (Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi) oraz Borderline nie wykluczają się wzajemnie. Objawy obu tych zaburzeń mogą występować jednocześnie. Właśnie dlatego odróżnienie ADHD od BPD może przysparzać kłopotów nawet doświadczonym klinicystom. Co więcej, ADHD występujący w dzieciństwie uważany jest za jeden z głównych czynników podatności na rozwój BPD na dalszych etapach życia.

W niektórych przypadkach, ADHD jest wręcz naddiagnozowany ze szkodą dla Pacjentów, którzy zmagają się z zaburzeniem osobowości i ze względu na nieprawidłową diagnozę nie otrzymują skutecznego leczenia. Jak więc odróżnić zaburzenie osobowości Borderline od ADHD?

Istotnym czynnikiem różnicującym jest tutaj zdolność do względnie normalnego przystosowania się do życia społecznego w szkole i możliwości utrzymywania dobrych relacji z rodzicami i przyjaciółmi w dzieciństwie i nastoletniości, mimo stresu wywołanego trudnościami w nauce czy codziennym skupieniu uwagi.

W okresie dorosłości, w przypadku braku wyraźnie agresywnych czy wręcz antyspołecznych zachowań, zdolności do nawiązywania głębokich relacji oraz prawidłowej integracji tożsamości mówi się raczej o diagnozie ADHD a nie BPD. Nawet wtedy gdy występuje drażliwość i depresyjność w konsekwencji występujących zaburzeń poznawczych. 

Myśli, tendencje oraz gesty samobójcze, samookaleczenia oraz agresywne zachowanie wobec otoczenia nie związane z frustracją wynikającą np. z trudności ze skupieniem uwagi zawsze przemawiają na korzyść diagnozy Borderline. Wyjątkiem są oczywiście przypadki, gdy inne zaburzenie lepiej wyjaśnia dane trudności, jak np. uzależnienie od substancji psychoaktywnych, uszkodzenia organiczne mózgu, obniżona inteligencja itd.

3. Borderline: przyczyny

Przyczyny zaburzenia osobowości Borderline można podzielić na predyspozycje biologiczne oraz czynniki środowiskowe, najczęściej jednak dochodzi do niekorzystnej interakcji czynników ryzyka z obu tych grup.

Główne czynniki biologiczne występowania BPD to:

• geny - badania przeprowadzone przez Daniela Belsky (Uniwersytet Columbia, USA) na bliźniętach w wieku 7, 10 i 12 lat wykazały, że geny odpowiadają za 66% wariancji cech związanych z BPD, efekt ten okazuje się być niezależny od złej lub dobrej opieki rodzicielskiej,
• skrajna wrażliwość temperamentalna - 10-letnie badania empiryczne prowadzone przez pionierkę badań nad zaburzeniem Borderline Mary C. Zanarini (Uniwersytet Harvarda, USA) wykazały, że w przypadku osób o szczególnie wrażliwych na bodźce nawet takie zwyczajne wydarzenia jak zakochanie, czy podjęcie pierwszej pracy mogą być czynnikami wyzwalającymi BPD.
• częsty fizyczny ból w dzieciństwie - badania Martina Bohus (Uniwersytet w Heidelbergu, Niemcy) wykazały, że ok. 60% badanych Pacjentów z BPD nie odczuwa bólu podczas samookaleczeń. Może to wskazywać na przetrwały od dzieciństwa mechanizm radzenia sobie z bólem poprzez psychiczne odłączenie się.

Czynniki środowiskowe odpowiadające za rozwój osobowości z pogranicza, które wymienia Mary C. Zanarini (Uniwersytet Harvarda, USA) to:

• przedłużające się wczesne rozstania z matką, np. na skutek jej nagłej hospitalizacji,
• konfliktowe relacje z matką,
• nieobecność fizyczna lub emocjonalna ojców,
• przemoc werbalna i emocjonalna ze strony rodziców,
• przemoc fizyczna i molestowanie seksualne,
• parentyfikacja dziecka (wprost lub nie wprost wyrażane oczekiwanie, że dziecko przedwcześnie przejmie od rodziców dorosłe role).

Powyższe czynniki skutkują brakiem wsparcia dla dziecka w regulacji jego stanów emocjonalnych a co za tym idzie, uniemożliwiają wykształcenie dojrzałych mechanizmów radzenia sobie z nimi. Chroniczne trudności w kontakcie z rodzicami skutkują również brakiem ukształtowanych dobrych obrazów opiekunów w rzeczywistości psychicznej, do której osoba z BPD mogłaby „uciec wyobraźnią” w chwilach stresu.

4. Borderline: skuteczne leczenie

Niestety zaburzenie osobowości Borderline to trwały wzorzec nieprawidłowego funkcjonowania psychicznego, z biologicznymi podwalinami, który nie przechodzi z czasem i nie da się z niego wyrosnąć.

Aby uporać się z obniżającymi jakość życia objawami pogranicznego zaburzenia osobowości niezbędne jest przejście psychoterapii w jednym z dedykowanych podejść, których skuteczność jest poparta dowodami naukowymi:

• TFP czyli Psychoterapia Skoncentrowana na Przeniesieniu - nurt psychodynamiczny - stworzona przez Otto Kernberga, dedykowana do leczenia BPD. Leczenie odbywa się poprzez wnikliwą obserwację na każdej sesji. Pozwala to dostrzec terapeucie gwałtowne zmiany emocji oraz zachowań pacjenta i zrozumieć ich nieświadome wcześniej podłoże, jak w przypadku prób samobójczych, które wyrażają m.in. nieuświadomiony gniew.
• Terapia Schematów - nurt poznawczo-behawioralny - program leczenia autorstwa Jeffrey E. Younga. Terapia skupia się na zmianie głęboko zakorzenionych, nieadaptacyjnych wzorców myślenia i zachowania (tzw. schematów), ale bez uwzględnienia istnienia nieświadomości, co różni je od podejścia psychodynamicznego.
• DBT czyli Terapia Dialektyczno-Behawioralna - nurt poznawczo-behawioralny - autorstwa Marshy M. Linehan. Skupia się na nauce nowych umiejętności radzenia sobie z emocjami oraz nieadaptacyjnymi zachowaniami jak np. samookaleczenia. Obejmuje najczęściej indywidualne oraz grupowe oddziaływania psychoterapeutyczne.
• Farmakoterapia - w przypadku zaburzenia osobowości Borderline dedykowanym leczeniem z wyboru jest psychoterapia. Terapię lekową stosuje się pomocniczo, gdy towarzyszą mu objawy np. w postaci depresji utrudniającej normalne funkcjonowanie. Niestety bardzo często w przypadku BPD poprawa po samych lekach jest niewielka lub zanika z czasem.

Leczenie pogranicznego zaburzenia osobowości jest trudne, niektóre badania (m.in. Otto Kernberga) wskazują, że od ok. 20 do 50% pacjentów BPD przerywa terapię zanim zdąży im ona pomóc. Na powodzenie leczenia ma więc bardzo duży wpływ poziom motywacji i cierpliwości Pacjenta do wprowadzania zmian w swoim życiu.

4.1 Do kogo iść z zaburzeniem osobowości borderline: psychiatra a psychoterapeuta

W przypadku leczenia zaburzenia Borderline zarówno psychiatra jak i psychoterapeuta odgrywają znaczącą rolę w zależności od tego czy:

• dana osoba jest na etapie diagnostyki problemu
• chce podjąć psychoterapię
• potrzebuje leków np. ze względu na towarzyszącą zaburzeniu depresję
• wymaga hospitalizacji i zwolnienia lekarskiego np. po przebytej próbie samobójczej.

Szczegółowo wyjaśniamy obowiązki i uprawnienia każdego ze specjalistów zdrowia psychicznego w przypadku BPD w naszym poradniku: Psychiatra a psycholog i psychoterapeuta - z czym iść do kogo? [Przykłady].

4.2 Czy da się wyleczyć Borderline - ile trwa terapia?

Psychoterapia zaburzenia osobowości Borderline bez względu na wybrany nurt (psychodynamiczny lub poznawczo-behawioralny) jest procesem długoterminowym, trwającym od 1 roku do kilku lat. Znaczącą poprawę funkcjonowania można jednak zauważyć już po 6-12 miesiącach regularnego uczestniczenia w sesjach.

5. Jak być w związku z osobą z Borderline?

Wbrew panującym stereotypom osoby chorujące na BPD potrafią być naprawdę czułymi i empatycznymi partnerami w relacjach rodzicielskich, przyjacielskich i romantycznych. Wiele z nich posiada wysoki poziom inteligencji, co początkowo może być przesłonięte chaosem objawów choroby a po przebyciu skutecznej psychoterapii czyni z nich ciekawych i barwnych towarzyszy życia. 

Przestrzeganie poniższych zasad może pomóc utrzymać relację z osobą, która ma aktywne objawy Borderline:

• Ochrona terapii jako skutecznego narzędzia długofalowej pomocy dla trwania relacji, nawet gdy dziecko lub partner mówią o porzuceniu leczenia pod wpływem chwilowych emocji, Ty możesz pamiętać, że bez leczenia Wasze problemy będą się tylko nasilać
• Egzekwowanie własnych granic - mierzenie się z nagminnymi gestami samobójczymi może być wyczerpujące dla każdego. Pamiętaj, że nie masz żadnego realnego wpływu na decyzje swojego dziecka lub partnera, który choruje na BPD. Mimo swoich najlepszych intencji nie jesteś w stanie powstrzymać osoby, która planuje zrobić sobie krzywdę. Nie wahaj się w takich sytuacjach zadzwonić po pogotowie i szukać profesjonalnej pomocy psychologicznej.
• Twoja konsekwencja - mimo zmiennych zachowań dziecka lub partnera Ty możesz być stały w swoich uczuciach do niego, nawet wtedy gdy twierdzi, że już Cię nie kocha lub Cię nienawidzi. Pamiętaj, że jest to objaw choroby, który nie ma nic wspólnego z Twoim zachowaniem.

Jeśli nie jesteś pewny, do którego z naszych specjalistów zgłosić się z Twoim problemem skontaktuj się z naszą recepcją pod numerem telefonu +48 690 104 737 lub mailowo na adres [email protected]. Możesz też bezpośrednio umówić się do danego Specjalisty.

Uprzejmie informujemy, że wszystkie informacje zawarte w niniejszym artykule mają jedynie charakter informacyjny i nie zastąpią konsultacji z lekarzem psychiatrą, psychologiem lub psychoterapeutą.

Źródła:

Fossati, A. (2014). Borderline personality disorder in adolescence: Phenomenology and construct validity. In C. Sharp & J. L. Tackett (Eds.), Handbook of borderline personality disorder in children and adolescents (pp. 19–34). Springer Science + Business Media

Kernberg, O. F. & Yeomans, F. E. (2013). Borderline personality disorder, bipolar disorder, depression, attention deficit/hyperactivity disorder, and narcissistic personality disorder: Practical differential diagnosis. Bulletin of the Menninger Clinic. 77. 1-22. 

Normandin, L., Ensink, K., Weiner, A., Kernberg, O. F. (2021). Psychoterapia skoncentrowana na przeniesieniu dla młodzieży z ciężkimi zaburzeniami osobowości. Wrocław: Dolnośląskie Centrum Psychodynamiczne.

Yeomans, F. E., Clarkin, J. F., Kernberg, O. F. (2022). Psychoterapia skoncentrowana na przeniesieniu w leczeniu zaburzeń osobowości borderline: podręcznik kliniczny. Kraków: Polskie Towarzystwo Psychoterapii Psychodynamicznej.